Alanya Gezi Noktaları: Kale, Mağara, Koy ve Antik İzler

Limanın üstünde duran sekizgen kule 1226'da yükseldi; Sultan Alâeddin Keykubad tersaneyi korumak istiyordu. Halepli mimar Ebu Ali beş katı üst üste koydu ve üst katlardaki kırmızı tuğla güneş alçaldıkça koyulaşıyor, adı da oradan geliyor. Bugün içi Etnografya Müzesi. En üst terasta liman, tersane ve bütün körfez tek karede duruyor.

Yarımadanın tepesine çıkan yol sizi on hektarlık bir açık hava müzesinde bırakıyor. Surlar altı buçuk kilometre boyunca uzanıyor, üzerlerinde yüz kırka yakın burç var. İçeride dört yüze yakın sarnıç, kesme taştan Bedesten ve Süleymaniye Camii duruyor. İçkale denizden iki yüz elli metre yükseklikte: bir yanda Kleopatra Plajı, öbür yanda doğu sahili.

Kızılkule'den bir yıl sonra, 1227'de, aynı sultan kıyıya beş gözlü bir tersane oydurdu. Elli altı buçuk metrelik deniz cephesi ve kırk dört metrelik derinliğiyle Akdeniz'in ilk Selçuklu tersanesi ve sekiz yüzyıl sonra bozulmadan ayakta kalan tek örnek. Tekneyle önünden geçerken kemerlerin içi serin ve karanlık kalıyor; çevresindeki koyda caretta caretta görülüyor.

Kaleye çıkmanın en kolay yolu 2017'de açıldı. Damlataş'taki alt istasyondan binip dokuz yüz metrelik hat boyunca üç yüz metre yükseliyorsunuz; kabin yükseldikçe Kleopatra Plajı bütün uzunluğuyla altınızda açılıyor. Saatte binden fazla kişi taşıyor, yani sıra genelde hızlı ilerliyor. Yukarı çıkıp yürüyerek inmek çoğu ziyaretçinin tercihi.

Kızılkule denizi kolluyordu, Ehmedek karayı. Aynı sultan bir yıl sonra kalenin kuzeyine bu bölümü ekletti: her biri üçer kuleli iki ayrı kısım, toplam altı kule. Kalenin en az kalabalık köşesi burası; taş duvarların arasından şehir ve dağ hattı birlikte görünüyor. Kaleyi gezerken çoğu kişi buraya kadar yürümüyor, o yüzden sessiz.

1948'de liman için taş çıkarılırken tesadüfen açıldı ve Türkiye'nin turizme açılan ilk mağarası oldu. İçerisi yıl boyunca yirmi iki derece, nem yüzde doksan beş. Bu hava astım hastalarına iyi geldiği için doktor gözetiminde yirmi bir günlük kür uygulanıyor. Dışarısı otuz dört dereceyken içeri girmek, sarkıtların altında birkaç dakika durmak yazın en ucuz serinleme yöntemi.

Alanya'dan kırk beş kilometre içeri, dağların arasına giren dar bir yarık. Kanyon yaklaşık altı yüz metre uzunluğunda, yan duvarları dört yüz metreye çıkıyor; içinde demir çubuklarla kayaya tutturulmuş altı yüz metrelik tahta platform var. Su yazın bile beş ila on derece; ayağınızı soktuğunuz anda anlıyorsunuz. 2022'de üç bin üç yüz elli sekiz metrelik ekoturizm parkuru da açıldı.

Merkeze on bir kilometre, denizden iki yüz otuz iki metre yükseklikte. Dört galeriden oluşuyor ve gezilebilen yol üç yüz altmış metre; tavan yer yer on beş metreye çıkıyor. Sonda iki yüz metrekarelik bir yeraltı gölü var, suyu hiç kıpırdamıyor. Yaşının bir milyon yıl civarında olduğu tahmin ediliyor; içerideki serinlik yaz öğleninde şaşırtıyor.

Toroslar'da doğup Dim Vadisi boyunca akıyor ve Akdeniz'e dökülüyor. Suyun en soğuk yerinde dört derece; vadinin havası merkeze göre on ila on beş derece serin. Yaz ortasında Alanya bunalırken buraya çıkmak iklim değiştirmeye benziyor. Kıyı boyunca suyun üstüne kurulmuş platformlar var, ayaklarınızı sarkıtıp oturuyorsunuz.

Sapadere yolundaki bu mağara, kanyona gelenlerin çoğunun haberi olmadan yanından geçtiği bir durak. İçeride sarkıt ve dikitlerin arasından ilerleyen aydınlatılmış bir yol var; adım sesleri taş tavanda yankılanıyor. Kanyonun ıslak serinliğinden sonra buranın kuru serinliği başka geliyor. Sapadere turuna çıkanlar aynı gün ikisini birden görebiliyor.

Yarımadanın güneybatısında, girişi deniz seviyesinden otuz dört metre yüksekte. Mağara yarımadanın bir yanından öbür yanına geçecek kadar derin; içeride tavan bazı yerlerde iyice alçalıyor, o yüzden dar alandan rahatsız olanlara önerilmiyor. Karadan yolu yok. Tekne turları önünde duruyor ve içeriye yalnız küçük tekneler girebiliyor.

Yarımadanın batısında, Damlataş Mağarası'nın hemen önünde başlıyor. 2004'ten 2025'e kadar kesintisiz Mavi Bayrak aldı, yani yirmi iki yıl. Suyu berrak; şnorkelle tabanı ve balıkları görebiliyorsunuz. Adı, Kleopatra ile Antonius'un burada yüzdüğü anlatısından geliyor. Tekne turları da sahilden elli metre açıkta yüzme molası veriyor.

Adı kumunu anlatıyor: Alanya'nın batısında, çam ağaçlarının denize kadar indiği ince kumlu bir koy. Su kıyıdan uzun süre sığ gidiyor, bu yüzden küçük çocuklu aileler burayı seçiyor. Gölgeyi çamlar veriyor, şemsiye kiralamak şart değil. Avsallar ve Türkler limanından kalkan tekne turları da bu kıyıyı geçiyor.

Şehrin doğu yakasında, Oba ile Tosmur arasında, merkeze iki üç kilometre. Yaklaşık bir kilometre uzunluğunda ve Mavi Bayraklı. Öğleden sonra rüzgâr düzenli estiği için rüzgâr sörfçüleri burayı tercih ediyor. Kleopatra kalabalıklaştığında yerlilerin kaydığı kıyı da burası; şehir turundan sonra yürüyerek gelinebiliyor.

Tarihi tersanenin hemen yanındaki küçük koy. Karadan inmek kolay değil, o yüzden kumsal genelde tenha kalıyor ve tekneyle gelenler burayı kendilerine ait gibi kullanıyor. Sekiz yüz yıllık kemerlerin dibinde yüzmek, kalabalık bir plajda geçen günden bambaşka. Korsan tekne turları rotasında bu koy da var.

Alanya'nın doğusunda, denize bakan bir yamaca kurulmuş Roma dönemi kenti. Sütunlu cadde, sarnıçlar ve mozaik kalıntıları ağaçların arasına dağılmış durumda; bilet gişesi, kalabalık ve hoparlör yok. Kendi başınıza dolaşırken bir taşın üstüne oturup denize bakmak mümkün. Buraya gelenler genelde Alanya'yı ikinci kez ziyaret edenler.

Antik kentin sokakları bugün hâlâ kullanılıyor: tapınak sütunlarının arasından geçip kafeye oturuyorsunuz. Apollon Tapınağı'nın sütunları denizin hemen kıyısında duruyor ve akşamüstü güneş tam arkalarından batıyor. Alanya'dan araçla gidiliyor; şu an katalogumuzda Side'ye özel bir tur yok, uygun turlar için kültür kategorisine bakabilirsiniz.

Gazipaşa tarafında, sarp bir burnun üstüne kurulmuş Roma kenti. Hamam kalıntıları, kilise temelleri ve deniz kıyısına inen kayalıklar bir arada. Kazılarda çıkan mozaik alanı, bölgenin en geniş örneklerinden biri olarak biliniyor. Alanya'dan uzak ve az ziyaret ediliyor; kalabalıktan uzak bir gün arayanlar için.

Selçuklu kervan yolunun üstünde, tüccarların gecelediği taş bir konaklama yapısı. Avluya girdiğinizde ses değişiyor: kalın duvarlar dışarıdaki sıcağı ve gürültüyü kesiyor. Yanı başındaki Alara Kalesi kayanın içine oyulmuş merdivenlerle çıkılıyor. Yeşil Kanyon yönüne giden jeep rotası bu vadiden geçiyor.

Pazartesi sabahı Oba'da sokaklar tezgâhla doluyor. Alanya muzu, avokado, keçiboynuzu ve yenidünya burada mevsimine göre satılıyor; peynirciler tattırmadan göndermiyor. Pazarlık normal, öğleden sonra fiyatlar yumuşuyor. Şehir turundan arta kalan bir sabahı burada geçirmek, Alanya'yı otel dışında görmenin en kolay yolu.

Deniz parkında gösteri havuzunun yanı sıra yüzme seansları da var; çocuklar tribünde değil suya yakın oturmak istiyor. Gösteri kısa ve öğle sıcağından önce yapılıyor, sonrasında gölgeli alanlarda vakit geçirmek mümkün. Ailelerin yarım günü değerlendirmek için en sık seçtiği duraklardan biri.

Dim Çayı boyunca suyun üstüne kurulmuş ahşap platformlar var; masalar doğrudan akan suyun üzerinde. Ayaklarınız serin suda, çayınız önünüzde, gölgeyi ağaçlar veriyor. Alabalık burada tutulup burada pişiriliyor. Hafta sonu Alanyalılar da geldiği için erken saat daha rahat.

Sahilden yukarı çıktıkça çam kokusu ağırlaşıyor ve sıcaklık düşüyor; yayla, Alanya'nın yazın kaçtığı yer. Her yıl temmuz sonunda geleneksel yağlı güreşler burada yapılıyor, 2026'da 30 Temmuz ile 2 Ağustos arasında. Güreş haftası dışında da yayla sakin: kahvaltı, gölge ve serin hava.

Dağ köyünde, ahşap direkler üzerine oturan eski bir cami. İçeride ahşap işçiliği ve sadelik var; turist otobüsü gelmiyor, kapıyı köylü açıyor. Yolu virajlı, o yüzden genelde jeep rotalarına ekleniyor. Alanya'nın sahil kalabalığından bir saat uzakta, gündelik hayatın hâlâ sürdüğü bir yer.